Vliegveld Ockenburg

Nederlandse Militairen
Klik voor een grotere afbeeldingDoor de gevechten op en rond het hulpvliegveld Ockenburg zijn in totaal 84 Nederlandse militairen omgekomen. Een groot deel van hen werden in de meidagen eerst in Loosduinen begraven op het voetbalterrein van G.D.A. welke als tijdelijke begraafplaats fungeerde. De meeste van hen liggen nu begraven op het "Militaire Erehof 's-Gravenhage", dit Erehof is gesitueerd op de Algemene Begraafplaats aan de Kerkhoflaan in Den Haag. In totaal liggen er 167 Nederlandse militairen begraven in een massagraf welke zijn omgekomen bij de verdediging van de vesting Holland. De namen van de 167 gesneuvelden staan vermeld op het aldaar aanwezige monument.

Het monument, bestaande uit Franse kalksteen, is een ontwerp van Dirk Bus en is zonder veel vertoon in oktober 1942 geplaatst. Doordat de namen in het monument zijn aangebracht, verdwenen de kruizen op de graven. Nabestaanden die de graven bezochten, mochten slechts enkele losse bloemen op de treden van het monument neerleggen. Bloemen, potten, vazen, blikken of flessen op het monument en op de graven waren niet toegestaan. De reden hiervan was dat bij een controlebezoek aan het monument 1,5 jaar later de Commissaris voor de belangen van de voormalige Nederlandse Weermacht roestvlekken op de treden constateerde. Een medewerker van de Haagse steenhouwerij Keuzenkamp zei desgevraagd dat de vlekken moeilijk weg te schuren waren, omdat er roest invrat. Op 10 mei 1945 was de vijfde verjaardag van de tiende mei weer de vrije Residentie geworden tot een overweldigende demonstratie. Al in de vroege ochtenduren trok een stroom van van deputaties en particulieren naar de begraafplaats aan de Kerkhoflaan waar het monument en de graven van de gesneuvelden direct bedolven werden onder bloemen. Een ontroerend moment was het toen de oorlogsinvaliden uit het Militair Hospitaal een bloemgroet brachten. Het monument wordt onderhouden door de Oorlogsgravenstichting in samenwerking met de gemeente Den Haag. Na de oorlog hebben er nog enkele herdenkingen plaatsgevonden. Deze werden georganiseerd door de Grenadiers en Jagers. De herdenkingen op het Militaire Erehof hielden op toen op de Hofweg in Den Haag, vlak naast het gebouw van de Tweede Kamer, een monument voor de Grenadiers en Jagers werd geplaatst. Voor zover bekend zijn er de laatste tientallen jaren geen herdenkingen meer op dit erehof gehouden. Hier kwam 2010 verandering in, sinds dat jaar wordt er jaarlijks weer een officiële herdenking op 10 mei gehouden. De Stichting Herdenking Militaire Erehof ’s-Gravenhage verzorgt deze plechtigheid.

Monument Grenadiers & Jagers te Den HaagNaast het bovenstaande monument zijn er nog aantal andere gerelateerde monumenten. Op het monument aan de Haagsche Schouw te Leiden staan alle namen van gesneuvelden van het 22e Depotcompagnie vermeld. Meer informatie over dit monument via deze link.

Bij Koninklijk Besluit van 13 juli 1949 werd bepaald dat het Regiment Grenadiers in het vervolg de vaandelopschriften 'Ypenburg 1940' en 'Ockenburg 1940' zou mogen voeren. Voor het Regiment Jagers was dit 'Ockenburg 1940'. Voor de gesneuvelde Grenadiers en Jagers is er een gezamelijk monument opgericht. Het monument stond eerst aan de Hofsingel en werd op 6 oktober 1951 door generaal H.G. Winkelman onthuld. In 1964 is het monument verplaatst naar de Johan de Wittlaan, recht tegenover het Stadhoudersplantsoen in Den Haag. In 2010 is het monument opnieuw verplaatst en wel naar de Böttgerwater in de wijk Ypenburg. Voor deze plek is gekozen vanwege het historische karakter, hier vond in de meidagen de slag om vliegveld Ypenburg plaats.

Overzicht van Nederlandse militairen die in mei 1940 op en rond het vliegveld Ockenburg bij Loosduinen en in (de omgeving van) het oude dorp Loosduinen zijn gesneuveld of die later zijn overleden in ziekenhuizen te Den Haag.

Duitse Militairen
Duitse graven aan de KerkhoflaanHoeveel Duitse militairen er precies zijn gesneuveld bij de gevechten op en rond Ockenburg is niet bekend. Uit onderzoek van Lkol b.d. E.H. Brongers blijkt dat van ca. 60 Duitsers vaststaat dat ze zijn gesneuveld in en om Ockenburg (Overzicht). Verder zijn ca. 400 militairen vanuit Den Haag herbegraven in Ysselsteyn. De bij Ockenburg gesneuvelde Duitse militairen zijn in eerste instantie begraven op de Algemene Begraafplaats Westduin en op de Algemene Begraafplaats aan de Kerkhoflaan in Den Haag. Zo vond op zondag 19 mei 1940 om ongeveer 10:00 uur een sobere plechtigheid plaats, toen aan een aantal gesneuvelde Duitse militairen, die dag ervoor ter aarde werden besteld, een militaire eerbetoon werd gebracht. Een vijfhonderdtal Duitse soldaten schaarde zich om de nog open graven, waarboven door een groot vuurpeleton enige salvo's werden afgevuurd, terwijl ook een Duitse militaire kapel diverse koralen ten gehore bracht. De Duitse gezant, Graf von Zech-Burkersroda, woonde deze plechtigheid bij. Gesproken werd er door de Generaal Graf von Sponeck en een Duitse veldprediker, die zijn gebed sloot met het Onze Vader. Bij de graven van de Duitse militairen waren een viertal grote kransen gelegd, terwijl een Duitse officier op het graf van een aantal Nederlandse militairen, die dus ook de dag ervoor ter aarde waren besteld, eveneens een krans legde

Op dinsdagmiddag 4 juni 1940 vond er een korte plechtigheid plaats, waarbij de Duitse militaire bevelhebber in Nederland Christiansen, aanwezig was. Voor het eerst werden in het openbaar enkele in ons land gesneuvelde Duitse militairen begraven. Tegenover de 2 kisten, die gedekt waren met de Duitse oorlogsvlag, stond onder meer een deputatie opgesteld van de Duitse kolonie in Den Haag, benevens een deputatie van de jeugdafdeling. Nadat generaal Christiansen in gezelschap van zijn adjudant, majoor Engel, en van de commandant van het begrafeniscommando, kapitein Polenz, op de begraafplaats was gearriveerd, spraken de pastoorling van de Duits-Evangelische gemeente in Haarlem en de rector Müller. Na het gebed en de begrafenis trad generaal Christiansen naar voren, die elk op beide kisten, een krans neerlegde van groen met aronskelken en een lint in de Duitse kleuren en gaf daarna nog een toespraak. Namens de Duitse kolonie in Den Haag legde de heer Schuon daarna een krans op de graven waarna hij een laatste groet bracht. Aan het einde van deze plechtigheid werden door verschillende dames van de kolonie bloemen op de baren gelegd. Naast deze plechtigheden werd in Duitsland elk jaar op 16 maart de "Heldengedenktag" gevierd, een dag ter nagedachtenis aan de Duitsers die voor het vaderland sneuvelden, dus ook voor de Duitse militairen die op en rond Ockenburg waren gesneuveld.

Na de oorlog wees de regering Ysselsteyn in de gemeente Venray aan als Duits soldatenkerkhof. Hier zijn alle in Nederland nog aanwezige graven naar toe overgebracht. Op 15 oktober 1946 werd begonnen met de overbrenging van de eerste stoffelijke overschotten. lnmiddels hebben 31.598 gesneuvelde Duitse militairen er hun laatste rustplaats gevonden.

Gemeentelijke Begraafplaats Westduin
Toen de oorlog voor Nederland in mei 1940 uitbrak was de Gemeentelijke Begraafplaats Westduin nagenoeg klaar om in gebruik te worden genomen. Enige jaren daarvoor was men met de bouw begonnen op een terrein tussen het park Ockenburg en het sportpark Ockenburg. Vlak na de Nederlandse capitulatie namen de Duitsers de begraafplaats voor de rest van de bezetting in gebruik, er vonden geen ter aarde bestellingen van Nederlandse burgers plaats. In totaal hebben er zo'n 570 Duitsers begraven gelegen. Ondanks dat het zicht op de begraafplaats ontnomen was, konden de omwonenden toch regelmatig zien en horen dat er een begrafenis plaatsvond. Vaak was er een stoet te zien die richting de begraafplaats trok onder begeleiding van treurige muziek. Na afloop van een dergelijke plechtigheid klonken er drie salutschoten.

Het gebied was aangemerkt als Sperrgebied en derhalve niet voor de burgerbevolking toegankelijk. Er zijn een aantal veranderingen door de Duitsers uitgevoerd. Zo werd de windkering rondom de begraafplaats enige meters naar achteren verplaatst en werden er ook bunkers gebouwd. Pas na de oorlog, vanaf juli 1950, kon de begraafplaats in gebruik worden genomen. Een aantal bunkers is tot op de dag van vandaag nog aanwezig in de windkering, echter deze zijn afgedekt met een dikke laag zand. Het gaat hier om een voor Nederland vrij zeldzame bunker van het type 600 en een tweetal van het type 667. Meer hierover in het onderdeel
Widerstandsnest 2H.

This site was last modified on 11/11/2017 at 22:44. (c) Vliegveld-Ockenburg 2001-2017